گزارشي درباره اثرات بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران
اقتصاد نفتي ايران، نگراني ها و اميدواري ها
مباحث در خصوص تاثير بحران مالي اخير جهاني بر اقتصاد ايران از زواياي گوناگوني تا به حال مورد بحث قرار گرفته است. در هر حال همگان بر ضريب وابستگي اقتصاد ايران به درآمد نفت و گاز واقفند. حال اگر روند سقوط قيمت هاي نفت و كاهش عمده ترين منبع درآمد ارزي كشور به مرزهاي خطرناك و بحراني برسد و قيمت نفت به بشكه اي پايين تر از
50 دلار سقوط كند، چه آثاري بر اقتصاد ايران خواهد داشت؟
درباره اين خصوص چندي پيش محمود بهمني رئيس كل بانك مركزي در كميسيون برنامه و بودجه مجلس حاضر شد و بحث هايي در خصوص تاثير اين بحران بر اقتصاد كشور و بر نظام مالي و نظام بانكي كشور ارائه كرد.
مخبر كميسيون برنامه، بودجه و محاسبات مجلس درباره اين جلسه گفته است: در اين جلسه مطرح شد كه به دليل اينكه اقتصاد ايران وابستگي به دلار و همچنين اقتصاد آمريكا ندارد، بنابراين اين بحران بر اقتصاد ايران بي تاثير خواهد بود.
رئيس كل بانك مركزي همچنين در مجلس مطرح كرد كه باتوجه به تمهيدات اتخاذ شده، نگراني از بابت تاثير بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران وجود ندارد و تنها نسبت به موضوع كاهش قيمت نفت به دليل تاثيرگذاري بر درآمد ارزي كشور حساس هستيم. رئيس كل بانك مركزي از اتخاذ تدابيري در اين خصوص خبرداد و افزايش صادرات غير نفتي با تنوع توليد كالاهاي صادراتي و كاهش واردات به ويژه كالاهاي لوكس را راهكار موقتي مقابله با اين موضوع مطرح كرد.
وي توضيح داد: با توجه به كاهش قيمت جهاني نفت در سه ماهه گذشته، امكان عدم تحقق بخشي از درآمدهاي پيش بيني شده در بودجه وجود دارد كه لازم است با اعمال صرفه جويي، از ورود كالاهاي لوكس و غيرضروري جلوگيري و حساب ذخيره ارزي تقويت شود.
اما در اين خصوص قادري نماينده مجلس انضباط مالي و ارزي را راهكار كاهش صدمات ناشي از بحران اقتصادي موجود بر اقتصاد كشور مي داند و مي گويد: در آينده منابع ارزي فراواني در اختيار نخواهيم داشت و از كاهش قيمت نفت زيان هاي بسياري خواهيم كرد كه به دنبال آن كاهش تقاضا براي مواد اوليه در صنايع به خصوص در پتروشيمي را شاهد خواهيم بود كه اين امر نيز موجب كاهش صادرات مي شود.
وي با بيان اين كه صادرات غيرنفتي كشور ما براي كشورهاي مصرف كننده حكم كالاهاي لوكس و با كشش قيمتي بالا را دارد، اضافه كرد: طبيعتاً در اين شرايط كشورهاي مصرف كننده كالاهاي ما دلارها و ارزهاي خود را حفظ كرده و مانند گذشته اقدام به خريد از ما نخواهند كرد. وي افزود: بنابراين بايد با حفظ انضباط مالي به سمتي برويم كه دلارهايمان را با دقت بيشتري خرج كنيم و آن ها را صرف خريد ماشين آلات و تجهيزات كه مي تواند توليد را در كشور توسعه دهد، كنيم.
اقدامات صورت گرفته براي مهار تاثير بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران
در عين حال معاون بانك و بيمه وزير امور اقتصادي و دارايي اقدامات دولت براي مقابله و كم كردن آثار بحران مالي جهان بر اقتصاد ايران را تشريح كرد و گفت : لازم است دلايل و ريشه هاي بحران مالي جهان توسط متخصصين ما شناخته شده و آثار آن بر اقتصاد ما تبيين شود. پورمحمدي دستور رئيس جمهوري به وزير اقتصاد و دارايي، رئيس كل بانك مركزي و ديگر وزراي اقتصادي براي بررسي آثار بحران اقتصادي جهان را يادآور شد و افزود: براين اساس 8 كارگروه براي بررسي آثار چالشها و فرصتهاي اين بحران بر اقتصاد ما تشكيل شد.
معاون وزير اقتصاد اين كارگروهها را«كارگروه پولي متشكل از بانك مركزي، بانكهاي دولتي و خصوصي»، « كارگروه بازار سرمايه براي بررسي فرصتهاي جذب سرمايه، خريد دارايي شركتها و ساير فعاليتهاي اين بازار»،« كارگروه نفت در حوزه وزارت نفت و متشكل از وزارتخانه هاي نفت و نيرو»، «كارگروه توليد و صنعت براي فعاليت در زمينه واحدهاي توليدي بخش صنعت و كشاورزي»،« كارگروه بخش بازرگاني، صادرات و واردات»، «كارگروه مسكن»،«كارگروه گردشگري و خدمات» و نهايتاً «كارگروهي براي نظريه پردازي و ارايه ديدگاههاي اقتصادي دنياي اسلام، متشكل از علماي اسلام و اساتيد دانشگاه اقتصاد كه بتوانند پاسخگوي نيازهاي فكري حوزه جهاني باشند» ذكر كرد. پورمحمدي اظهار داشت: اين باور وجود دارد كه اسلام مي تواند با نظريه پردازي خود را به عنوان چراغ هدايت اقتصادهاي غرق شده در بحرانهاي اخير مطرح كند.
كمترين آثار بحران جهاني بر ايران
خبرنگاري از پورمحمدي در خصوص آثار كاهش درآمدهاي ارزي كشور در اثر سقوط بهاي نفت پرسيد. معاون وزير اقتصاد پاسخ داد: كشور ما به دليل شرايط خاص خود كمترين آسيب را خواهد ديد،ما پيوستگي شديد و عميقي با بازارهاي پولي دنيا نداريم، در عين حال تمامي سازوكارهايي كه منجر به آسيب ناگهاني و زيان به جامعه شود در سازوكارهاي پولي و بانكداري اسلامي لحاظ شده است.
وي افزود: اگرچه جدايي از دنيا آسيبهايي براي ما داشته است، اما ما را از آسيب هاي جهاني بحران مالي اخير نيز مصون داشته و فرصتي را براي نظريه پردازي از بعد بانكداري اسلامي و همچنين جذب سرمايه ها فراهم آورده است.
پورمحمدي گفت: آسيبهايي كه از بحران اقتصاد جهاني گريبانگير ما مي شد، با تشكيل حساب ذخيره ارزي به حداقل مي رسد. در عين حال اگر آسيبهاي ديگري نيز متوجه اقتصاد كشور باشد در بررسيهاي كارگروههاي تشكيل شده مشخص خواهد شد.
وي تأكيد كرد: بحران اخير به جز كاهش بهاي نفت در ساير بخشهاي اقتصادي كشور اثري نداشته، بلكه فرصتهايي را نيز در قالب جذب سرمايه ها و تداوم پرنشاط تر فعاليتهاي اقتصادي فراهم آورده است.